Baryczka

Baryczka h. własnego, podobno węgierska rodzina na Mazowszu 1349, 1433 r. (Kromer). Być może nazwisko wywodzi się od wyrazu „barycz”, który znaczył dawniej „bazar, targowisko” (SGKP t. 1/114).

Nie wiadomo, czy do tej samej rodziny należą Baryczkowie, mieszczanie warszawscy. W XVI i XVII wieku trudnili się kupiectwem. Otrzymali indygenat w Polsce 1658 r. (Vol. Leg.), co dowodzi, że byli szlachtą cudzoziemską. 

Już w XIV wieku, Marcin Baryczka, wikary i kaznodzieja katedralny krakowski, za wielokrotne upominanie Kazimierza Wielkiego o niemoralne prowadzenie się tegoż monarchy, miał być, według opowiadania Długosza, pochwycony przez sługę królewskiego i utopiony w Wiśle (Bon.). 

Baryczka ma sprawę w Łęczycy 1392 r. (Łęcz.). Akta grodzkie brzeskie wspominają pod 1482 r. o Mikołaju synu Tomasza z Kośmic, o Tadeuszu z Więcławic i żonie jego Annie, o Jakubie z Czernielina, Feliksie, Janie i Andrzeju, braciach z Wilkowic Baryczkach.

Jerzy, rajca warszawski, otrzymał od króla Zygmunta dwa łany w Witkowicach 1526 r., a córka jego Katarzyna, 1543 r. żona Wacława Izbieńskiego. Stanisław, pisarz solny warszawski w latach 1610-1623 i burmistrz warszawski 1623 r. Stanisław (zm. 1651), syn poprzedniego, sekretarz Zygmunta III-go i Władysława IV-go. Jego brat Wojciech, rajca warszawski, wzniósł 1633 r. kamienicę oznaczoną nr 51 przy ulicy Stare Miasto i na tablicy, tamże wmurowanej, wypisał swój rodowód, z którego wynika, iż jego prapradziadkowie, Piotr i Anna, byli domownikami książąt mazowieckich (Bon.).

Michał w 1645 r. wprowadzony do Mokotowa, umarł kapitanem, a po śmierci jego, siostra Nowakowska wprowadzoną została 1691 r. do Wyględówka. Ów Michał, kapitan, otrzymał indygenat w 1673 r. (Vol. Leg.). 

Mateusz, koniuszy królewski 1688 r. Zuzanna, córka Mateusza, żona Kazimierza Kowalkowskiego, podstolego dobrzyńskiego 1692 r. (Perp. Czers.). Andrzej, łowczy sochaczewski, podpisał z woj. rawskim elekcję Augusta II-go 1697 r.

Herb – w polu błękitnym dwa krzyże złote, jeden pod drugim, końcami spojone, spod górnej przecznicy krzyża wychodzą dwie podpory złote.

Liczni Baryczkowie, których gniazdem jest wieś Baryczka (Barycka), w parafii Janowiec nad Wisłą, pow. Zwoleń – do dzisiaj zamieszkują tamte okolice. Znajdujemy ich także w Kazimierzu Dolnym. 

Genealogia 
(osób: 28)

• CECYLIA Baryczka h. wł. (ok. 1650-ok. 1685), c. Stanisława, sekretarza królewskiego, i NN., stolnikówna czerniechowska; w aktach także: Baryczkówna (Bon.; Dw. Teki); m. (ok. 1670) Jan Tomasz Cerekwicki z Kokorzyna h. Zaremba (ok. 1640-1688), s. Stanisława i Kunegundy Mieszkowskiej h. Odrowąż, starosta średzki 1671, sędzia surrogator grodzki kościański, następnie pisarz, sędzia surrogator i podstarości poznański, poseł na sejm; dziedzic dóbr Kokorzyno i Godziszewo, oraz miasta Książ, w pow. kościańskim; zobowiązuje się 1676 r. Stanisławowi Kurskiemu dostawić do akt żonę Cecylię Baryczkównę (w akcie Barciczkównę sic!); w aktach także: Tomasz Cerekwicki na Kokorzynie (PSB; Dw. Teki; AGZ Poznań); 1v. Cecylia Baryczka h. wł. (ok. 1650-ok. 1685); dzieci: Adam, Bona, Teresa; 2v. (ok. 1685) Katarzyna Drozdowska h. Jastrzębiec (ok. 1660-1712/14), c. Andrzeja i Marianny Mycielskiej h. Dołęga; 1v. (1665) Piotr Nieżychowski (ok. 1640-1679), s. Stanisława i NN., właściciel Dłuska, Krzycka Wielkiego, Zegrowa.

• STANISŁAW Baryczka h. wł. (ok. 1615-1682), s. Wojciecha i Bony Marian (Maryan, Marianówna, Maryanówna), sekretarz królewski, podczaszy, a później stolnik czerniechowski 1664 r.; dziedzic dóbr Małachowice i Czosnowo; „zdolny inżynier, odznaczywszy się chlubnie w wojnie szwedzkiej, otrzymał indygenat polski w 1658 r., wraz ze swymi synowcami, Janem, kanonikiem płockim i pułtuskim, i Wojciechem zmarłym młodo”; jego córki, Cecylia i Bona, żyją około 1690 r.; według Bonieckiego, projekt pomnika, który mu miano wystawić, stwierdza, że był ostatnim z rodu, w linii męskiej, jednak istnieli inni Baryczkowie, których ślady znajdujemy w aktach (Bon.; Urus.; Leksykon PWN, Warszawa 1970; Karpiń.); ż. NN. (ok. 1620-po 1650); dzieci: Bona, Cecylia, Agnieszka.

Źródła: Bon. t. 1/125-126; Dw. Teki (Monografie); Urus. t. 1/104-105.