Zwierzchowski

Grzymała

Zwierzchowski h. Grzymała (odm.), vel Zwierzchoski, Zwierszchowski, Zbierzchowski, według dawnych herbarzy wywodzą się z ziemi łomżyńskiej, gdzie są notowani w aktach od XVI wieku. 

Wydaje się jednak, że nazwisko wzięli od wsi Zwierzchów, w parafii Bogdanów, obecnie w woj. łódzkim, gmina i powiat Bełchatów. W r. 1552 mieszka tu drobna szlachta, uboga. Wojciech Dzięgiel (Dziegiel) z Andrzejem Rusinem płacą od 6 ćwierci a Mikołaj Grodek i Stanisław Czech od 1 łana. Była też Wola Zbierzchowska (Zbirchowska), płacąca r. 1553 od 1½  łana kmiecego (Paw. Wielk. t.2/196 i 257). 

Spis wsi z r. 1827 nazywa Zwierzchów wsią prywatną a spis urzędowy wsi i osad guberni piotrkowskiej z r. 1881 wymienia Zwierzchów Duchowny folwark, Zwierzchów Poduchowny wieś i Zwierzchów Szlachecki osadę włościańską. 

Jako Zbierzchowscy zostali wylegitymowani ze szlachectwa w Królestwie Kongresowym w latach 1836-1862. Jedna gałąź pisała się z Zagórza.

Odmiana w herbie — Grzymała z mężem zbrojnym w bramie (Nies.).

Herbarze notują też Zwierzchowskich herbu Pobóg (Bon.).

Genealogia 
(osób: 67)

• APOLONIA Zwierzchowska, Zbierzchowska h. Grzymała (ok. 1710-1764/81), c. Marcina i 2ż. Marianny Mikołajewskiej; już jako żona Jakuba Ponińskiego, kwituje ojca 1736 r. z sumy 2. 750 złp. posagu, ojczystego i macierzystego (AGZ Poznań); m. (ok. 1730) Jakub Poniński h. Łodzia (ok. 1690-1737/57), s. Michała i Anny Trąmpczyńskiej; dzieci: Teofil (Bogumił), Wiktor, żonaty z Józefą Dramińską (AGZ Gniezno); Franciszka, żona Józefa Jaraczewskiego (AGZ Kcynia) – Ponińscy.

• PAWEŁ Zbierzchowski h. Grzymała (1760-1811), s. Józefa i Anny Trzcińskiej, dziedzic dóbr Ozerzyn w pow. sieradzkim 1781; zapisał w 1781 r. 32. 000 złp. Józefie Czyżewskiej, jako jej posag z ojcowizny i macierzyzny od matki jej odebrany (AGZ Kalisz); ż. (ok. 1781) Józefa Czyżewska 1760-1839), c. Antoniego, susceptanta grodzkiego kaliskiego i Zofii Śliwczyńskiej; dzieci: Marianna, Alojza.

Źródła: Bon.; Bork. Spis 533, 548; Nies. t. 10/123-124, 197; SGKP t. 14/684; Żern. t. 2/568, 592.