Ratajski

Ratajski, vel Ratayski, popularne nazwisko w Polsce, szczególnie w obecnym woj. łódzkim. Pierwotnie nazywali się Rataj, chociaż istnieją też linie szlacheckie, biorące nazwisko od wsi Rataje. Od Ratajów pochodzą także Ratajewiczowie.

Ratajscy herbu Junosza, według Uruskiego, mają się wywodzić ze wsi Rataje, w woj. lubelskim (Urus.), jednak nie ma tam wsi tej nazwy. Ratajscy nieznanego herbu, wyszli ze wsi Rataje w dawnym pow. kościańskim (Dw. Teki). Wreszcie, ze wsi Rataje, parafia i powiat Gostynin, obecnie woj. mazowieckie, pochodzą licznie rozrodzeni Ratajscy – nie wiadomo, czy z pochodzenia szlachta.

Rozpatrując etymologicznie, nazwisko powstało od wyrazu „rataj”, oznaczającego najemnego pracownika folwarcznego. Znana była rodzina Ratajskich – kamieniarzy z Kalisza. 

mec. Cyryl Ratajski

(1875-1942)

• CYRYL Ratajski (3 III 1875-19 XI 1942), s. Wojciecha i Teofili Filipowskiej, prawnik, działacz polityczny, prezydent miasta Poznania, minister spraw wewnętrznych; delegat rządu emigracyjnego na Kraj od XII 1940, ps. Górski, Wartski, Wrzos, Celestyn Radwański; ur. Zalesie Wielkie k/ Krotoszyna, zm. Warszawa (PSB; WSB; PTPN); ż. (1908) Stanisława May (1885-1962), c. Romana, poznańskiego działacza społecznego, naukowca i właściciela fabryki nawozów sztucznych, i Heleny Marii Kratochwill; dzieci: Ziemowit, Kordian. 

• MARIANNA Ratajska (ok. 1859-po 1880), c. Franciszka i Apolonii Gościniak; ur. Kozice lub Rataje, parafia i powiat Gostynin, obecnie woj. mazowieckie (MK Gostynin); m. (1880 Gostynin) Józef Dobrzyński (ok. 1857-po 1880), s. Szymona i Julianny Majdziak; ślub w parafii Gostynin, miejscowość: Rataje, uwagi: on kawaler lat 23, ona panna lat 21 (MK Gostynin); dzieci: 1/ Andrzej Dobrzyński (ur. 18 XI 1880 Rataje).

Źródła: Bon.; PSB; PTPN; WSB; Urus. t.15/173; Żern. t. 2/265; D. Kubiak, Czarna robota. Ziemia Kaliska 1995 nr 2 s. 8.

Ratajski h. Junosza, według Uruskiego, mieli wziąć nazwisko od wsi Rataje, w województwie lubelskim – jednak wsi o tej nazwie tam nie ma. 

Wyszli zapewne ze wsi Rataje w parafii i powiecie Gostynin, obecnie w woj. mazowieckim. 

Jan Ratajski, w 1690 r. dziedzic dóbr Mysłów, Łysykierz (Lisikierz) itd., w pow. łukowskim (Urus.).

• ŁAZARZ Henryk Franciszek Ratajski h. Junosza (17 XII 1828-po 1858), s. Walentego i Joanny Górskiej; ur. Przysucha, obecnie pow. Przysucha, woj. mazowieckie, chrz. 1828 (MK Przysucha); ż. (1853 Chotomów) Matylda Anderlini (ok. 1830-po 1858); ślub w parafii Chotomów, obecnie pow. Legionowo, woj. mazowieckie, uwagi: kawaler, panna (MK Chotomów); dzieci: Władysław, Joanna.

• PAULINA Domicella Ratajska h. Junosza (3 I 1831-29 IX 1892), c. Walentego i Joanny Górskiej, literatka, ps. Paweł Sas, autorka listów do Heleny i Mieczysława Pawlikowskich 1850-1875; jej opiekunami byli Karwiccy (Wincenty?); ur. Przysucha, obecnie pow. Przysucha, woj. mazowieckie, chrz. 1831, zm. Kraków, poch. Cm. Rakowicki, kw. 6, gr. rodz. Karwickich i Dzieduszyckich (Urus.; MK Przysucha; Cm. Rak.); tejże zapewne Pauliny nieślubnym dzieckiem był Józef Ratajski (ur. 1857); m. (9 VI 1860 Kraków) Mieczysław Antoni hr. Dzieduszycki h. Sas (18 I 1832-VI 1872), s. Eugeniusza i 1ż. Emilii Dzieduszyckiej h. Sas; ur. Korniów, zm. tamże; dzieci: Katarzyna, Barbara, Zofia – Dzieduszyccy.

Źródła: Urus. t. 15/173.